Het kation-anion verschil (KAV, ook wel DCAD (dietary cation-anion difference) genoemd) van een voedermiddel of rantsoen wordt bepaald door de balans tussen de positief geladen ionen (kationen) en de negatief geladen ionen (anionen). Het KAV wordt uitgedrukt in milli-Equivalenten (mEq) per kg droge stof. De belangrijkste kationen zijn natrium (Na) en kalium (K), zij hebben een basische werking in het lichaam. De belangrijkste anionen zijn chloor (Cl) en zwavel (S), zij hebben een verzurende werking in het lichaam. Het KAV wordt hierbij berekend als Na + K – Cl – S.
Het KAV wordt als nutriënt vaak gebruikt in de voeding van (close-up) droogstaande koeien. Vlak voor het afkalven stijgt de calciumbehoefte sterk. Wanneer het calcium in het dier niet snel genoeg beschikbaar komt, neemt de kans op melkziekte of subklinische hypocalciëmie toe. Bij droogstaande koeien is het daarom raadzaam een rantsoen te verstrekken met een negatief KAV. Dit kan door het verstrekken van speciale mineralen (relatief hoog in chloor en zwavel). Een rantsoen met een laag KAV veroorzaakt een lichte, gecontroleerde verzuring in het lichaam. Dit is onder andere zichtbaar aan een lagere urine-pH. Dit gaat verder samen met een hogere calciumresorptie uit de botten en een hogere calciumuitscheiding via de urine. Het calciummetabolisme in het dier wordt hiermee geactiveerd, waardoor de koe beter voorbereid is op de hoge calciumvraag na afkalven en de kans op melkziekte wordt verkleind. Na het afkalven moet het KAV weer positief zijn voor een optimale voeropname en melkproductie.
Alleen sturen via ruwvoer werkt in de praktijk vaak onvoldoende, zeker wanneer dit veel kalium bevat. Het verschil in KAV dat daarmee gemaakt kan worden is te klein. Daarom wordt in veel droogstandsrantsoenen gebruikgemaakt van transitiebrok op basis van KAV-sturing. Daarbij is het belangrijk om de totale zuurbelasting van het rantsoen te bewaken, bijvoorbeeld via urine-pH.
Bij gebruik van extra calciumproducten rond afkalven moet rekening worden gehouden met de samenstelling van het product. Calciumchloride levert naast calcium ook chloride en heeft daardoor een verzurende werking. Bij koeien die al op een sterk negatief KAV-rantsoen staan, kan extra chloride bijdragen aan een te sterke verzuring. Dit kan leiden tot een te lage urine-pH, lagere voeropname en gezondheidsproblemen, die in zeer uitzonderlijke gevallen zelfs tot de dood kunnen leiden.
Bij behandelingen om melkziekte te voorkomen moet er bij deze droogstandsrantsoenen waarbij gestuurd wordt op het kation-anion verschil dus bij voorkeur gebruik gemaakt worden van calciumproducten die NIET op chloridebasis zijn. Calciumproducten uit de Direct & Dairy-lijn op basis van calciumformiaat en calciumacetaat leveren geen chloride en geven daardoor geen extra verzurende chloridebelasting. Deze calciumbronnen passen daarom beter wanneer het gewenst is om extra calcium te verstrekken aan koeien die al via het droogstandsrantsoen op KAV worden gestuurd. Let bij negatieve KAV-rantsoenen dus op de totale zuurbelasting. Chloridehoudende calciumproducten kunnen extra verzurend werken. Chloridevrije calciumbronnen zijn dan vaak een veiligere keuze
